Teoria do Olimpiady Przedsiębiorczości
Model pięciu sił Portera
Model pięciu sił Michaela Portera ocenia, jak atrakcyjny jest sektor. Im silniejsze są te siły, tym trudniej firmom w nim zarabiać.
Pięć sił
Rywalizacja między obecnymi konkurentami — rośnie, gdy firm jest wiele, a produkty są podobne. Groźba wejścia nowych konkurentów — mniejsza, gdy bariery wejścia są wysokie (kapitał, licencje, marka). Groźba substytutów — produktów zaspokajających tę samą potrzebę inaczej. Siła przetargowa dostawców — duża, gdy dostawców jest niewielu. Siła przetargowa nabywców — duża, gdy klienci są skoncentrowani lub łatwo zmieniają dostawcę.
Do czego służy
Model analizuje sektor, czyli bliższe otoczenie firmy, a nie jej wnętrze. Wnioski pomagają zdecydować, czy wejść na rynek, jak się bronić i gdzie budować przewagę, np. przez lojalność klientów albo długie kontrakty z dostawcami.
Na co uważać w pytaniach
- Substytut to inny produkt zaspokajający tę samą potrzebę (herbata wobec kawy), a nie produkt konkurenta tej samej kategorii.
- Model dotyczy sektora, nie pojedynczej firmy — do oceny wnętrza firmy służą inne narzędzia, np. łańcuch wartości.
- Wysokie bariery wejścia osłabiają groźbę nowych konkurentów, czyli sprzyjają firmom już obecnym w sektorze.
Sprawdź się
1. Dla linii lotniczej obsługującej krótkie trasy krajowe substytutem jest przede wszystkim:
- Ainna linia lotnicza
- Bszybka kolej
- Cdostawca paliwa
- Dbiuro podróży
Pokaż odpowiedź
B) szybka kolej. Kolej zaspokaja tę samą potrzebę (przejazd) innym produktem.
2. Wysokie wymagania kapitałowe przy wejściu do sektora:
- Azwiększają groźbę nowych konkurentów
- Bzmniejszają groźbę nowych konkurentów
- Czwiększają siłę nabywców
- Dzmniejszają rywalizację w każdym przypadku
Pokaż odpowiedź
B) zmniejszają groźbę nowych konkurentów. To bariera wejścia, która ogranicza napływ nowych firm.
Przećwicz na prawdziwym teście
50 pytań z całego zakresu, 60 minut i wynik w skali etapu szkolnego. Pierwszy test jest darmowy.